STAATSCONCEPTEN · REGISTER 2026

207 Staatsconcepten en analyses in één register.Eerst rekenen. Dan kiezen.

Alle nieuwe concepten, beleidsvragen, overheidsfalencasussen en bestedingsvoorstellen staan hier bij elkaar. De 17 vaste hoofdprojecten staan bewust apart. De uitkomst van een analyse staat nooit vooraf vast.

VOLLEDIG STAATSCONCEPTENREGISTER · 2026PROBLEEM OF IDEE EERST HERKENNEN
1calculator nu direct te gebruiken

Zoeken · filteren · vergelijken · later doorrekenen

KIES WAT WE ALS VOLGENDE DOORREKENEN

Van idee naar controleerbaar scenario.

Zoek, bewaar en filter nieuwe voorstellen. De 17 vaste hoofdprojecten staan bewust niet in deze werkplaats; hier onderzoeken we ideeën die nog objectief moeten worden afgebakend en doorgerekend.

37probleemanalyses: regelingen, systeemfouten en broncasussen

170idee-analyses: instrumenten, scenario’s en bestedingsvoorstellen

132voorstellen rechtstreeks uit de €70-miljard-verdeelpagina

Soort analyse

207 van 207 analyses gevonden

1–60 · pagina 1 van 4

C02
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Staatsvermogen

Toekomstfonds Nederland

Investeer een deel van eenmalige staatsinkomsten en besteed alleen een begrensd deel van het rendement.

Verwant dossier: Nationaal toekomstfonds
C03
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Persoonlijke overheidsrekening

Laat per inwoner zien hoeveel belasting gemiddeld wordt betaald en welke publieke voorzieningen daarmee worden gefinancierd.

C04
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Wachttijdmeter

Maak de financiële en menselijke kosten van wachten bij zorg, vergunningen, rechtspraak en uitkeringen zichtbaar.

C06
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Contractenradar

Vergelijk prijzen en voorwaarden van overheidscontracten en spoor onverklaarde prijsverschillen op.

Verwant dossier: De inkoopverschilmeter
C07
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Uitvoerbaarheidstoets vooraf

Test een nieuwe regeling eerst met burgers en uitvoerders voordat zij als wet of groot programma wordt ingevoerd.

C08
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Digitale overheid

Vervaldatum voor regels

Laat regels automatisch vervallen wanneer nut, noodzaak en uitvoerbaarheid niet opnieuw worden aangetoond.

C09
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Werk en belasting

Eén inkomensbegrip

Laat belastingen, toeslagen, gemeenten en uitkeringsinstanties dezelfde begrijpelijke inkomensdefinitie gebruiken.

C10
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Toekomst en generaties

Kinderkapitaal

Geef ieder kind een gelijk publiek startvermogen voor wonen, studie of ondernemerschap.

C11
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Wonen en leefomgeving

Grondwaardefonds

Laat een deel van door publieke besluiten ontstane grondwinst terugvloeien naar woningbouw en infrastructuur.

Verwant dossier: Grondwaardewinst
C12
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Wonen en leefomgeving

Leegstandslijn

Maak leegstaande woningen, kantoren en overheidsgebouwen zichtbaar en onderzoek hergebruik.

C13
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Energie en mobiliteit

Netcongestiemeter

Toon wat een vol elektriciteitsnet per regio tegenhoudt en economisch kost.

Verwant dossier: Netcongestierekening
C14
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Zorg en bestaanszekerheid

Preventierekening

Vergelijk investeringen in vroege hulp met de latere kosten van zorg, schulden en herstel.

Verwant dossier: Preventie versus reparatie
C16
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Zorg en bestaanszekerheid

Mantelzorgfonds

Ondersteun mensen die tijdelijk minder kunnen werken doordat zij langdurig mantelzorg verlenen.

C17
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Digitale overheid

Publieke softwarefabriek

Bouw veelgebruikte overheidssoftware één keer openbaar, veilig en herbruikbaar.

C18
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

De prijs van uitstel

Bereken wat ieder jaar vertraging bij woningbouw, infrastructuur, zorg of hersteloperaties kost.

Verwant dossier: De prijs van bouwuitstel
C19
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Europese geldstroommeter

Toon Nederlandse afdrachten, ontvangsten en economische opbrengsten van Europese samenwerking naast elkaar.

C20
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Toekomst en generaties

Generatietoets

Maak bij groot beleid zichtbaar welke generatie betaalt, profiteert en risico naar later doorschuift.

C24
Nieuw conceptAnalyse ideeën

Recht en veiligheid

Meer gefinancierde rechtsbijstand

Onderzoek hoeveel extra mensen tijdig deskundige rechtsbijstand kunnen krijgen bij verschillende vergoedingen, inkomensgrenzen en aantallen zaken.

D02
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Staatsvermogen

Nationaal toekomstfonds

Wat als toekomstige veilingen, concessies, grondstoffeninkomsten en staatsverkopen gedeeltelijk worden belegd?

Verwant concept: Toekomstfonds Nederland
D03
Scenario-dossierAnalyse problemen

Staatsvermogen

Staatsschuldrenterekening

Wat kost de staatsschuld jaarlijks en wat kan langdurig veranderen wanneer extra wordt afgelost?

D04
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

Overheidsvastgoed

Wat kosten leegstaande staatsgebouwen en welke alternatieve bestemming of verkoop is mogelijk?

D05
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

Megaprojectenrekening

Vergelijk oorspronkelijke begroting, eindprijs, vertraging en aantoonbare maatschappelijke opbrengst.

D07
Scenario-dossierAnalyse problemen

Werk en belasting

Toeslagenval

Bij welke inkomens leidt extra loon tot een groot verlies aan toeslagen en besteedbaar inkomen?

D09
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Werk en belasting

Negatieve inkomstenbelasting

Kan één inkomensregeling belastingen, toeslagen en bijstand gedeeltelijk vervangen?

D10
Scenario-dossierAnalyse problemen

Werk en belasting

Arbeid versus vermogen

Hoe verschilt de belastingdruk op loon, winst, dividend, huurinkomsten en vermogen?

D11
Scenario-dossierAnalyse problemen

Werk en belasting

ZZP-kloof

Wat verandert er wanneer werknemers en zelfstandigen vergelijkbare belastingen en sociale bescherming krijgen?

D12
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Werk en belasting

AOW naar draagkracht

Wat betekent een inkomensafhankelijke AOW voor gepensioneerden, uitvoerbaarheid en de begroting?

D13
Scenario-dossierAnalyse problemen

Toekomst en generaties

Erfenisrekening

Wat gebeurt er bij verschillende tarieven, vrijstellingen en verdelingen van erfbelasting?

D15
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Wonen en leefomgeving

Nederland zonder hypotheekrenteaftrek

Hoe hadden prijzen, lasten en staatsinkomsten zich zonder de aftrek kunnen ontwikkelen?

D16
Scenario-dossierAnalyse problemen

Wonen en leefomgeving

Startersubsidieparadox

Helpt extra koopbudget de starter of belandt het gedeeltelijk in hogere verkoopprijzen?

D17
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Wonen en leefomgeving

Overdrachtsbelasting

Wat zijn de effecten van verschillende tarieven op prijzen, verhuizingen en belastinginkomsten?

D18
Scenario-dossierAnalyse problemen

Wonen en leefomgeving

Grondwaardewinst

Welk deel van waardestijging ontstaat door publieke besluiten en welk deel kan publiek terugvloeien?

Verwant concept: Grondwaardefonds
D19
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Wonen en leefomgeving

Huurregulering

Wat zijn de effecten van verschillende huurgrenzen op huren, aanbod, onderhoud en investeringen?

D20
Scenario-dossierAnalyse problemen

Wonen en leefomgeving

Scheefwonen

Wat betekenen verschillende doorstroomregels voor woonlasten, bescherming en wachtlijsten?

D21
Scenario-dossierAnalyse problemen

Wonen en leefomgeving

De prijs van bouwuitstel

Bereken de kosten van ieder jaar vertraging voor huurders, kopers, bouwers en de overheid.

Verwant concept: De prijs van uitstel
D24
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Geld en uitvoering

Stoppen zonder bewijs

Wat gebeurt er wanneer subsidies na vijf jaar vervallen als hun effect niet wordt aangetoond?

D25
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

Verborgen subsidies

Breng de kosten van fiscale aftrekposten, vrijstellingen en verlaagde tarieven als één geheel in beeld.

D26
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

Subsidie op subsidie

Welke organisaties ontvangen uit meerdere regelingen geld voor hetzelfde doel en resultaat?

D27
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

De adviesindustrie

Wanneer is externe inhuur duurder dan het opbouwen en behouden van structurele publieke kennis?

D28
Scenario-dossierAnalyse problemen

Geld en uitvoering

De inkoopverschilmeter

Waarom betalen overheidsorganisaties verschillende prijzen voor hetzelfde product of dezelfde dienst?

Verwant concept: Contractenradar
D29
Scenario-dossierAnalyse problemen

Wonen en leefomgeving

Onderhoudsschuld Nederland

Wat kost het uitstellen van onderhoud aan infrastructuur en publieke gebouwen?

D30
Scenario-dossierAnalyse problemen

Energie en mobiliteit

Salderingsrekening

Wie betaalt en profiteert van verschillende vormen van salderen, uitgesplitst naar huishouden en woningtype?

D31
Scenario-dossierAnalyse problemen

Energie en mobiliteit

Elektrische-autosubsidie

Bereken kosten per vermeden ton CO₂ en de verdeling van het voordeel naar inkomensgroep.

D32
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Energie en mobiliteit

Energieprijsplafond

Vergelijk algemene prijssteun met gerichte hulp aan huishoudens die energiearmoede ervaren.

D33
Scenario-dossierAnalyse problemen

Energie en mobiliteit

Netcongestierekening

Bereken gemiste woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming door een vol elektriciteitsnet.

Verwant concept: Netcongestiemeter
D34
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Energie en mobiliteit

Rekeningrijden

Wat zijn de effecten op files, belastinginkomsten, regio’s en kosten per huishouden?

D35
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Energie en mobiliteit

Gratis openbaar vervoer

Bereken kosten, bereikbaarheid, autogebruik en klimaateffect van verschillende gratis-OV-scenario’s.

D36
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Zorg en bestaanszekerheid

Gratis kinderopvang

Bereken kosten, extra gewerkte uren, benodigde capaciteit en mogelijke prijsstijgingen.

D37
Scenario-dossierAnalyse ideeën

Zorg en bestaanszekerheid

Eigen risico in de zorg

Wat zijn de effecten van verschillende bedragen op premie, zorggebruik en vermeden noodzakelijke zorg?

VASTE OPBOUW VOOR IEDER DOSSIER

Eerst rekenen. Dan pas kiezen.

De scenario’s krijgen dezelfde vergelijkbare opbouw. Daardoor wordt zichtbaar welke uitkomst uit een bron volgt, welke uit een aanname en welke politieke keuze uiteindelijk overblijft.

  1. 01Huidige regeling en ontstaansgeschiedenis
  2. 02Jaar voor jaar vanaf de invoering
  3. 03Minimaal drie alternatieve scenario’s
  4. 04Effect op de volledige staatsbegroting
  5. 05Per inwoner, huishouden en gezin van vier
  6. 06Winnaars en verliezers per groep
  7. 07Gedragseffecten en mogelijke neveneffecten
  8. 08Bronnen, aannames en onzekerheidsmarges