Staatskompas bouwt de hervormingen en het bewijsboek. De uiteindelijke verdeling is een democratische keuze. Daarom staan hieronder drie volwaardige scenario’s, niet één verborgen voorkeur.
SCENARIO 01
Dagelijks leven
De meeste ruimte gaat direct naar lagere lasten, wonen, zorg en lokale voorzieningen.
Lagere lasten voor huishoudens en werk
€22 mld
Wonen, energie en bereikbaarheid
€16 mld
Zorg en bestaanszekerheid
€14 mld
Onderwijs en vakmanschap
€8 mld
Veiligheid en rechtsstaat
€5 mld
Schuld en uitvoeringsreserve
€5 mld
TOTAAL · €70 MILJARD PER JAARSCENARIO 02
Nederland 2040
De nadruk ligt op langetermijnproductiviteit, infrastructuur, kennis en schuldverlaging.
Infrastructuur, water en nieuwe ruimte
€20 mld
Onderwijs, onderzoek en AI
€15 mld
Lagere lasten op arbeid
€12 mld
Zorgvernieuwing
€8 mld
Veiligheid en defensieve weerbaarheid
€7 mld
Staatsschuld en rentebuffer
€8 mld
TOTAAL · €70 MILJARD PER JAARSCENARIO 03
Staat op orde
Eerst financiële weerbaarheid, eenvoudiger uitvoering en herstel van publieke basisdiensten.
Staatsschuld en rentelasten
€20 mld
Belasting- en premiestabiliteit
€15 mld
Zorg, jeugdzorg en sociale basis
€12 mld
Uitvoering en digitale overheid
€8 mld
Wonen en regionale bereikbaarheid
€8 mld
Onderwijs, veiligheid en reserve
€7 mld
TOTAAL · €70 MILJARD PER JAAR
GROOT EN KLEIN · OFFICIËLE REFERENTIES EN WERKRAMINGEN
134 projecten. Uw persoonlijke top 3.
De bestaande grote en kleinere keuzes zijn aangevuld met veertig megaprojecten. Kies drie bestemmingen. Eenmalige investering en jaarlijkse kosten staan apart; “niet geraamd” betekent dat de bron daarvoor geen verantwoord bedrag biedt.
SCENARIOJAARBUDGET€ 70 mld.
Dit is het doel van Staatskompas, niet een gerealiseerde besparing of een vastgesteld overheidsbudget. Alleen werkelijk gerealiseerde netto ruimte kan later democratisch worden verdeeld.
134 van 134 projecten zichtbaar
≈HOLLANDSE MOONSHOT
Een nieuwe polder
Nog één provincie erbij. Werknaam: Nieuw-Nieuwland. Inclusief een rotonde waar niemand om vroeg.
97.222,2% van de illustratieve projectreferentie · Staatskompas-werkramingBron, aannames en beperkingen +
Rekenspel: 18 miljoen inwoners × €4 distributie inbegrepen.
Geen officiële projectraming gekoppeld; dit bestaande idee blijft expliciet illustratief.
✓MINDER FOTOGENIEK, WEL LOGISCH
Achterstanden zorgvuldig terugdringen
Financier een tijdelijk programma voor extra mensen, zittingen en begrijpelijke communicatie. Het scenario gebruikt een gekozen jaarbudget, niet de rekenwaarde van vrijgespeelde overheidstijd.
JAARLIJKS€ 15 mln.per multidisciplinair jaarprogramma voor publieke digitale infrastructuur
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666 multidisciplinaire jaarprogramma’s voor publieke digitale infrastructuur · per multidisciplinair jaarprogramma voor publieke digitale infrastructuurBron, aannames en beperkingen +
Illustratief €15 mln per multidisciplinair jaarprogramma voor publieke digitale infrastructuur.
Geen officiële projectraming gekoppeld; dit bestaande idee blijft expliciet illustratief.
⌂EEN DAK DAT WEL BESTAAT
Betaalbare woningbouw versnellen
Sneller locaties, infrastructuur en publieke capaciteit organiseren. Inclusief de revolutionaire stap om besluiten daadwerkelijk te nemen.
1.750 regionale dijkprogramma’s · per regionaal dijkprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Illustratief €40 mln per programma; geen waterstaatkundige raming.
Geen officiële projectraming gekoppeld; dit bestaande idee blijft expliciet illustratief.
BGRATIS KENNIS, GEVAARLIJK IDEE
Een bibliotheek in iedere buurt
Boeken, werkplekken en echte mensen die kunnen uitleggen waarom de printer opnieuw niet print.
EENMALIG€ 500 mln.landelijke inrichting van circa 1.000 extra buurtlocaties
JAARLIJKS€ 750 mln.totale jaarlijkse exploitatie van circa 1.000 extra buurtlocaties
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
9.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Landelijke werkraming: gemiddeld €0,5 miljoen inrichting en €0,75 miljoen exploitatie per extra locatie. Aantal locaties, huisvesting, personeel en gemeentelijke bijdragen moeten nog worden onderzocht.
Jaarlijkse budgetreferentie voor de gemeentelijke zorgplicht.
Maak een meerjarig nationaal vervangingsprogramma voor de objecten die economie en bereikbaarheid dragen.
EENMALIG€ 32,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Landelijke middenraming binnen een band van €25–40 miljard investering en €1–2 miljard per jaar; het werkelijke portfolio blijft object- en faseringsspecifiek.
Projectreferentie voor Oude Lijn, stations en woningbouwmobiliteit.
Verbind Maastricht–Eindhoven–Utrecht–Amsterdam, Amsterdam–Lelystad–Heerenveen–Groningen, Rotterdam–Utrecht–Arnhem–Enschede, Den Haag–Rotterdam–Breda–Eindhoven en Groningen–Zwolle–Arnhem–Nijmegen met snelle hoofdcorridors.
EENMALIG€ 45 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Vroege landelijke orde-van-grootte voor vrije spoorcapaciteit, knooppunten, beveiliging, materieel en fasering. Geen MIRT-raming of vastgesteld tracé; iedere corridor vereist een eigen maatschappelijke kosten-batenanalyse, milieuprocedure en risicoreserve.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Bouw Nederlandse publieke cloud- en AI-rekencapaciteit met controleerbare Europese infrastructuur, exitmogelijkheden en open standaarden.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 3 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
2.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €2–4 miljard per jaar; omvang, migratie, energiegebruik, beveiligingsniveau en exploitatiemodel moeten nog worden ontworpen.
Begrotingsreferentie voor informatiepunten digitale overheid en digitale infrastructuur.
Bouw een snelle spooras Amsterdam–Lelystad–Heerenveen–Groningen met ruimte voor latere internationale doortrekking.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 400 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
17.500% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €0,3–0,5 miljard per jaar. Tracé, reistijd, natuurcompensatie, materieel en grensoverschrijdende uitbreiding zijn niet vastgesteld.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Verbind Groningen, Emmen, Twente en Duitsland met een doorgaande oostelijke spoorcorridor.
EENMALIG€ 3 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 150 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
46.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €2–4 miljard investering en €0,1–0,2 miljard per jaar. Dit is een opschalingsscenario, niet het vastgestelde projectbudget.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Maak van de verbinding via Amersfoort, Apeldoorn, Twente en Hannover een snelle Europese hoofdas.
EENMALIG€ 12 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 300 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
23.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €8–15 miljard Nederlandse investering en €0,2–0,4 miljard per jaar. Duitse infrastructuur, dienstregeling en grensafspraken zijn afzonderlijke voorwaarden.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Laat snelle treinen metrofrequent rijden tussen Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Rotterdam en omliggende woonkernen.
EENMALIG€ 35 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,1 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
6.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €25–45 miljard investering en €0,8–1,3 miljard per jaar. Capaciteit, stations, goederenvervoer en exploitatiemodel vragen corridorstudies.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Voeg robuuste spoorcapaciteit toe onder Schiphol zodat storingen en groei niet op één tunnelcomplex rusten.
EENMALIG€ 10 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 200 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
35.000% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €8–12 miljard investering en €0,15–0,25 miljard per jaar. Ondergrond, luchthavenveiligheid en bouwfasering maken de onzekerheid groot.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Trek de Amsterdamse metrolijn door naar Schiphol en Hoofddorp met overstappen op trein en regionale lijnen.
EENMALIG€ 5,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 160 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
43.750% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €4–7 miljard investering en €0,12–0,2 miljard per jaar. Tracé, vervoerwaarde en verdeling tussen Rijk en regio zijn open.
Officiële ontwikkelrichting voor snellere verbindingen naar noord, oost en zuid; de routes en bedragen op deze kaart zijn een afzonderlijke Staatskompas-werkraming.
Combineer spoor, binnenvaart, laadinfra en digitale planning tot één schone en betrouwbare goederenroute.
EENMALIG€ 16 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 400 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
17.500% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €12–20 miljard investering en €0,3–0,5 miljard per jaar. Private terminals, materieel en Duitse investeringen moeten apart worden meegeteld.
Projectreferentie voor Oude Lijn, stations en woningbouwmobiliteit.
Bereid kust, keringen, rivieren en zoetwater als één adaptief systeem voor op versnelde zeespiegelstijging.
EENMALIG€ 60 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €40–80 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Geen gekozen voorkeursstrategie; maatregelen worden alleen na systeemkeuze en onafhankelijke toets gefaseerd.
Officiële systeemverkenning voor kust, keringen en zoetwater; de megaprojecten en bedragen zijn Staatskompas-werkramingen.
Ontwerp tijdig een nieuwe bescherming voor de Rijn-Maasmonding wanneer de huidige kering haar systeemgrens nadert.
EENMALIG€ 8,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 150 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
46.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €5–12 miljard investering en €0,1–0,2 miljard per jaar. Type kering, locatie, sluitregime en gevolgen voor haven en natuur zijn open.
Officiële systeemverkenning voor kust, keringen en zoetwater; de megaprojecten en bedragen zijn Staatskompas-werkramingen.
Maak een redundante landelijke aanvoerroute zodat droogte, verzilting of een storing niet één systeem uitschakelt.
EENMALIG€ 6 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 150 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
46.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €4–8 miljard investering en €0,1–0,2 miljard per jaar. Waterbeschikbaarheid, energiegebruik, ecologie en ruimtelijke inpassing moeten worden onderzocht.
Officiële systeemverkenning voor kust, keringen en zoetwater; de megaprojecten en bedragen zijn Staatskompas-werkramingen.
Schaal zandsuppletie en natuurlijke kustgroei op tot een langjarig nationaal kustprogramma.
EENMALIG€ 27,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
7.000% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €20–35 miljard investering en €0,8–1,2 miljard per jaar. Zandbeschikbaarheid, natuur, visserij en onderhoudsfrequentie bepalen de echte kosten.
Officiële systeemverkenning voor kust, keringen en zoetwater; de megaprojecten en bedragen zijn Staatskompas-werkramingen.
Combineer dijkverlegging, nevengeulen, natuur en klimaatbestendige woningbouw langs Rijn, Maas, Waal en IJssel.
EENMALIG€ 22,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 750 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
9.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–30 miljard investering en €0,5–1 miljard per jaar. Grondverwerving, landbouw, natuur en lokale compensatie zijn niet uitgewerkt.
Jaarlijkse referentie voor hoogwaterbescherming en waterveiligheid.
Versnel hoogspanningsverbindingen, stations, kabels op zee en regionale netten als één tienjarig programma.
EENMALIG€ 90 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
De €90 miljard volgt de officiële tienjaarsorde voor TenneT Nederland; €1,5 miljard per jaar is een aanvullende Staatskompas-werkraming voor beheer en systeemdiensten, niet de totale netexploitatie.
Officiële investeringsorde voor het Nederlandse hoogspanningsnet in de komende tien jaar.
Bouw vier centrales gefaseerd met één publieke opdrachtstructuur, onafhankelijke veiligheidstoets en langjarig afvalplan.
EENMALIG€ 80 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 4 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
1.750% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €60–100 miljard investering en €3–5 miljard exploitatie per jaar. Financiering, locatie, technologie, ontmanteling en afvalkosten zijn niet vastgesteld.
Officiële beleidsrichting en fondsreferentie; volledige bouw- en exploitatiekosten zijn nog niet vastgesteld.
Onderzoek een gestandaardiseerde reeks kleine reactoren bij industrieclusters waar warmte en stroom aantoonbaar nodig zijn.
EENMALIG€ 22,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,2 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
6.087% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–30 miljard investering en €0,8–1,5 miljard per jaar. Alleen uitvoerbaar na vergunning, bewezen technologie, veiligheidsanalyse en afvalroute.
Officiële beleidsrichting en fondsreferentie; volledige bouw- en exploitatiekosten zijn nog niet vastgesteld.
Koppel windparken, internationale kabels, opslag, waterstof en onderhoudshavens op gefaseerde energiehubs.
EENMALIG€ 70 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 3 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
2.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €50–90 miljard investering en €2–4 miljard per jaar. Netontwerp, ecologie, scheepvaart, marktinkomsten en internationale kostenverdeling zijn open.
Officieel overzicht van grote verbindingen, leidingen, kernenergie en netuitbreiding.
Verbind havens, industrie, opslag en buurlanden via hergebruikte en nieuwe leidingen met transparante toegang.
EENMALIG€ 7,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 300 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
23.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €5–10 miljard investering en €0,2–0,4 miljard per jaar. Vraagontwikkeling, import, veiligheid en vollooprisico bepalen de businesscase.
Officiële richting voor een landelijk transportnet, opslag en infrastructuur op zee.
Bouw de waterstof- en CO₂-corridor van Rotterdam via Moerdijk en Limburg naar Duitsland gefaseerd uit.
EENMALIG€ 8,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 300 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
23.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €5–12 miljard investering en €0,2–0,4 miljard per jaar. Publieke en private kosten, leidingen en grensafspraken zijn nog niet definitief.
Officiële projectrichting voor waterstof- en CO₂-infrastructuur tussen Rotterdam, Limburg en Duitsland.
Verbind geschikte warmtebronnen, geothermie en stedelijke warmtenetten met publieke prijs- en leveringswaarborgen.
EENMALIG€ 40 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 2 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
3.500% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €30–50 miljard investering en €1,5–2,5 miljard per jaar. Niet elke wijk of ondergrond is geschikt; bestaande kleine subsidies zijn geen dekking voor dit scenario.
Officieel overzicht van grote verbindingen, leidingen, kernenergie en netuitbreiding.
Schaal transport en opslag rond Porthos, Aramis en industriële clusters op met meetbare einddata en publieke controle.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Opslagcapaciteit, aansprakelijkheid, ETS-inkomsten en private bijdragen moeten afzonderlijk worden vastgelegd.
Officiële projectrichting voor waterstof- en CO₂-infrastructuur tussen Rotterdam, Limburg en Duitsland.
Bouw netten, warmte, opslag en procesinnovatie rond Rotterdam, Zeeland, Noordzeekanaal, Chemelot en Noord-Nederland.
EENMALIG€ 35 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €25–45 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Private investeringen en publieke infrastructuur mogen niet als één staatsuitgave worden gepresenteerd.
Officieel overzicht van grote verbindingen, leidingen, kernenergie en netuitbreiding.
Koppel woningbouw, openbaar vervoer, scholen, groen, water en energie in één tienjarig uitvoeringsprogramma.
EENMALIG€ 35 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Publieke middenraming binnen €25–45 miljard investering en €1–2 miljard per jaar; grond, woningen en private financiering vormen een veel grotere bruto projectomvang.
Programmareferentie voor woningbouw, bereikbaarheid en gebiedsmaatregelen.
Ontwikkel tien nieuwe stedelijke gebieden van circa 50.000 woningen met werk, onderwijs, zorg, natuur en hoogwaardig OV.
EENMALIG€ 40 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Publieke middenraming binnen €30–50 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Locaties, water en bodem, grondexploitatie en private bouwkosten zijn open.
Programmareferentie voor woningbouw, bereikbaarheid en gebiedsmaatregelen.
Bouw een complete stadsuitbreiding met snelle OV-verbinding naar Amsterdam en bescherming van natuur en waterkwaliteit.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 450 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
15.555,6% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €0,3–0,6 miljard per jaar. Woningbouw, verbinding, ecologie en grondexploitatie moeten integraal worden onderzocht.
Programmareferentie voor woningbouw, bereikbaarheid en gebiedsmaatregelen.
Vervang of renoveer scholen op ventilatie, energie, toegankelijkheid, leerkwaliteit en klimaatbestendigheid.
EENMALIG€ 50 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 2 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
3.500% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €40–60 miljard investering en €1,5–2,5 miljard per jaar. Eigendom, achterstallig onderhoud, bouwcapaciteit en gemeentelijke bijdragen zijn niet volledig geïnventariseerd.
Structurele en incidentele budgetreferenties voor zorg en lerarentekort.
Combineer zelfstandige woningen, verpleegzorg, huisarts, ontmoeting en mantelzorgondersteuning in regionale campussen.
EENMALIG€ 32,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 3 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
2.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €25–40 miljard investering en €2–4 miljard per jaar. Zorgvraag, personeel, verzekerde zorg en woonlasten vereisen afzonderlijke financiering.
Begrotingsreferentie voor ouderenzorg, preventie en zorgsamenwerking.
Maak bestaande ondergrondse ruimten en nieuwe regionale voorzieningen geschikt voor crisisopvang, communicatie, water en energie.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Dreigingsbeeld, capaciteit, locaties, beheer en civiel-militaire verantwoordelijkheden zijn open.
Structurele referentie van €70 miljoen vanaf 2027.
Bouw een constellatie voor aardobservatie, waterbeheer, veilige communicatie en defensie met Europese partners.
EENMALIG€ 7,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 750 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
9.333,3% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €5–10 miljard investering en €0,5–1 miljard per jaar. Lancering, grondstations, vervanging, dual-use governance en internationale samenwerking zijn niet uitgewerkt.
Officiële richting voor observatiesatellieten, lasercommunicatie en ruimtebewustzijn.
Bundel onderzoeksfaciliteiten, pilotfabrieken, onderwijs en groeikapitaal rond strategische Nederlandse technologie.
EENMALIG€ 20 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €15–25 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Alleen projecten met onafhankelijke toets, private cofinanciering en meetbare publieke baten.
Fondsreferentie; de kaart gebruikt een ronde werkraming, niet een toegekende tranche.
Bouw industriële hubs voor reparatie, terugwinning, materiaalpaspoorten en hoogwaardige verwerking van strategische grondstoffen.
EENMALIG€ 27,5 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 1,5 mld.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
4.666,7% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Middenraming binnen €20–35 miljard investering en €1–2 miljard per jaar. Materiaalstromen, energie, milieuvergunningen en private investeringen zijn niet doorgerekend.
Gerealiseerde jaaruitgaven voor circulaire programma’s en kleinere subsidies.
Verwerf beschikbare werken van Van Gogh en Rembrandt buiten Nederlands bezit; regel waar aankoop niet kan mede-eigendom, langdurige bruikleen of eerste kooprecht.
EENMALIG€ 10 mld.totale programma- of projectreferentie
JAARLIJKS€ 100 mln.per jaar
KOSTENBASISStaatskompas-werkraming
70.000% van de illustratieve projectreferentie · per jaarprogrammaBron, aannames en beperkingen +
Fondsraming binnen €5–15 miljard en €50–150 miljoen per jaar. Geen gedwongen verkoop: iedere verwerving is vrijwillig, onafhankelijk getaxeerd, herkomstonderzocht en publiek verantwoord.
Jaarbudgetreferentie voor rijkscultuurfondsen en bibliotheekvoorzieningen.
Iedere gerealiseerde miljard krijgt eerst een controleerbare herkomst. Daarna volgt een afzonderlijk democratisch besluit over lastenverlichting, investeren, publieke diensten of schuldafbouw.
Na investering, transitiekosten, overlap en structurele beheerlast.
02Publiceer alle keuzes.
Doel, bedrag, looptijd, effect en verantwoordelijke begroting staan vooraf vast.
03Bescherm basisdiensten.
Geen besparing door een rekening stil naar burgers, gemeenten of professionals te verschuiven.
04Meet ook de besteding.
Niet alleen waar geld vandaan komt, maar ook wat iedere nieuwe euro aantoonbaar oplevert.
Alleen gerealiseerde netto ruimte kan worden verdeeld.
Een pilotuitkomst, lagere werklast of bruto scenario is nog geen beschikbare begrotingseuro. De verdeling groeit daarom mee met het gerealiseerde portfolioboek.